Kuruluş Osman Şeyh Edebali kimdir?

Kuruluş Osman Şeyh Edebali kimdir?
Tarihte önemli bir yere sahip olan Şeyh Edebali’nin hayatı, ‘Kuruluş Osman’ son bölümün ardından en çok araştırılanlar arasına girdi. Her bölümüyle reyting rekorları kıran dizinin 111. bölümünde Şeyh Edebali zindana atılmasının ardından hayatı ve ölümü araştırılmaya başlandı. Şeyh Edebali kimdir? İşte tüm merak edilenler…

Şeyh Edebali ilk Osmanlı kadısı ve mutasavvıftır. Aynı zamanda Osmanlı Devleti''nin kurucusu Osman Gazi''nin kayınpederidir.

ŞEYH EDEBALİ KİMDİR?
1206 ile 1208 yılları arasında doğduğu rivayet edilen Şeyh Edebali Kırşehir İli Mucur İlçesi İnaç köyünde dünyaya gelmiştir. Aslen Karamanlı olan Edebali ilk tahsilini Karaman''da yapmış. Hanefi hukukçusu Necmeddin ez-Zahidi''nin öğrencisi oldu.

Dımaşk''a (Şam) giderek Sadreddin Süleyman b.Ebül-iz ve Cemalettin el-Hasiri gibi dönemin tanınmış âlimlerinden dini ilim tahsil etti. Şam''dan ülkesine dönünce tasavvufa yönelen Şeyh Edebali, Eskişehir yakınlarında bulunan İtburnu Köyü''nde bir zaviye kurarak halkı irşada başladı.

Aşıkpaşazade zaviyesinin hiç boş kalmadığını, Edebali''nin gelip geçen fukaranın her türlü ihtiyacını gidermeye çalıştığını, hatta bu maksatla koyun sürüsü bulundurduğunu kaydederler.

Tefsir, hadis ve özellikle İslam hukukunda uzmanlaşmıştır. Mevlânâ Celaleddin-i Rumi ve Hacı Bektaş-ı Veli gibi, zamanının büyüklerinin sohbetinde bulunmuştur. Tasavvuf yoluna girdiği, Alevi önderi Baba İlyas halifelerinin ileri gelenlerinden olduğu belirtilmektedir.

Alim, faal, varlıklı, çevresi için örnek teşkil eden bir kişi olan Şeyh Edebali, Eskişehir yakınlarında o zamanki adıyla İtburnu denilen köyde yaşar, yaptırmış olduğu zaviyede öğrenci yetiştirir ve halkı aydınlatırdı. Bilecik''te bir dergah yaptırmış, Osman Gazi''yi de birçok defa burada misafir etmiştir.

Osman Gazi, mübarek günlerde Edebali''nin zaviyesine giderek dini ve idari konularda, onun görüşlerini alırdı. Misafir olarak kaldığı bir gecede gördüğü rüya şöyleydi; Şey Edebali''nin koynundan çıkan bir ay geldi kendi koynuna girdi. Göğsünden bir ağaç bitti. Öylesine büyük bir ağaç oldu ki dalları gökleri, kökleri tüm dünyaya sardı. Gölgesi bütün yeryüzünü tuttu. İnsanlar o ağacın gölgesinde toplandılar. Ulu dağlara ve dağların eteğinden çıkan coşkun sulara hep o ağaç gölge etti.

Osman Bey rüyasını Şeyh Edebalı''ya anlatır. Edebalı rüyayı şöyle yorumlar: "Oğul Osman, Hak Teala sana ve soyuna hükümranlık verdi mübarek olsun, kızım Malhun Hatun senin helâlin olsun." der. Edebalı''nın bu yorumu üzerine Osman Gazi Malhun Hatun (Rabia Bala Hatun) ile evlenir.

Şeyh Edebalı ahi teşkilatının reisi idi. Ahi Şehliğinin Edebalı''dan sonra kime geçtiği bilinmemektedir; ancak daha sonra I.Murat''a intikal etmiştir. 1326''da 120 yaşlarında Bilecik''te vefat etmiş, dergâhının zikir odasına gömülmüştür.

Bilecik''te ve Eskişehir''de adına türbeler yapılmıştır. Vefatından bir ay sonra kızı, dört ay sonra da damadı Osman Gazi vefat etmiştir.

NE ZAMAN ÖLDÜ?
Söylediği sözlerle Osman Gazi''ye pek çok konuda yol gösteren, Osmanlı Devleti''nin kuruluş yıllarında yaşamış bir İslam ilahiyatçısı-din bilgini olan Şeyh Edebali, uzun bir ömür sürdükten sonra 726 (1326) yılında vefat etti.

Hezarfen Hüseyin Efendi ise diğer kaynakların aksine vefat tarihi olarak 727 (1327) yılını kaydeder.

YORUMLAR
YORUM YAZ
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
İlgili Haberler
Öne Çıkanlar