1. YAZARLAR

  2. Prof. Dr. Osman Erk

  3. Zehir deposu besinler
Prof. Dr. Osman Erk

Prof. Dr. Osman Erk

Zehir deposu besinler

A+A-

Meyveden sebzeye, kuruyemişten ete kadar soframıza gelen tüm gıdalar; gerek üretim, gerek depolama, gerek dağıtım sırasında adeta zehir deposuna dönüşüyor. Yıllardır sürekli olarak aynı ürünleri yetiştirmek toprağın besin değerini azaltmaktadır. Toprakların zaman zaman dinlendirilmesi (nadasa bırakılması), değişik ürünlerin yetiştirilmesinin önemi büyüktür. Çevresel kirlilik, toprak erozyonları, bilinçsiz tarım uygulamaları toprakların besin kalitesini yetersizleştirmiştir. Toprağın besin değerinin azalması demek, besin bakımından yetersiz ürün demektir. Bu durumun hayvan ve insan beslenmesine olumsuz etkisi büyüktür.

Balıklarda koruyucu var

Omega 3, fosfor, iyot gibi yararlı besinleri içeren balıklar maalesef cıva, kadmiyum, kurşun, nikel, krom gibi ağır metalleri de barındırabilmektedir. Ayrıca balık ve balık ürünleri de aynı şekilde dondurulmadan önce kükürt ve sodyum tripolifosfat adlı kimyasallarla muamele edilmektedir. Hazır gıdalara eklenen bu koruyucu, dolgunlaştırıcı, lezzet ve tat verici, renklendirici kimyasalların insan vücudunda ne tür reaksiyonlara yol açtığı tam olarak bilinmemektedir.

Tarım ilacının etkileri

Vitamin, mineral ve mikroflorası yetersiz ve dengesiz topraklarda yetiştirilen bitkiler yetersiz besinler içerir, sağlıksızdırlar ve zararlı etkenlere karşı (böcek, bakteri, mantar, virüs) savunmasızdırlar. Bu nedenle tarımı yapılan ürünlere bol miktarda pestisit (her türlü tarım ilacı) uygulanmaktadır. Bu kimyasalla tıpkı insan ve hayvanlara verilen antibiyotikler gibi mikroflorayı bozmakta, zararlı mikroorganizmaların yanı sıra yararlı mikroorganizmaları da ortadan kaldırmaktadır. Bu yararlı mikroorganizmalar tıpkı insan barsağındaki mikroorganizmalar gibi vitamin, mineral, antioksidan ve yararlı enzimleri üreterek toprağı ve ürünleri zenginleştiren işlev görürler. Bu mikroorganizmaların ortadan kaldırılması toprağın besin yönünden fakirleştirir. Tarımda kullanılan bu pestisitler bitkilerin yanı sıra sulara, havaya karışarak top yekûn bir küresel kirlenmeye neden olur.

Vitaminler sağlıklı mı?

Vitamin preparatları bazı vitamin, mineral ve antioksidan maddelerin bir kısmının seçilerek bir araya getirildiği sentetik ilaçlardır. Seçilerek bir araya getirilmiş vitamin preparatlarının doğal sebze ve meyveler kadar sağlıklı olması beklenmemelidir. Vitamin preparatları içinde birçok katkı maddesi de bulunabilmektedir. Renklendiriciler, bağlayıcılar, kayganlaştırıcılar, dolgu ürünleri bu yapay bileşiklerden bazılarıdır.

Mantar toksinleri

Gıdaların depolanması ve dağıtımı sırasında nemli ortamlarda mantar ve bakteriler gıdalara bulaşabilmektedir. Tahıllar, kuruyemişler, kurutulmuş meyveler, fermente ürünlerden peynir ve bira, üzüm, çilek ve böğürtlen gibi ürünler bu tür bulaşmaya yatkın olan besinlerdir. Bu tür besinlere bulaşan mantar ve bakteriler birçok toksik metabolit üretir. Taze, canlı, sağlıklı bitkiler ise antiküf ve antioksidan maddeler üreterek bu tür zararlı etkenlerden korunmaya çalışırlar. Mantarların ürettiği mitotoksin adı verilen toksin özellikle bu tür besinlerde gözle görünmeden bulunabilmektedir. Bu mikotoksinlerden biri olan aflotoksin karaciğer kanserine neden olabilmektedir. Görünümü ve kokusu, lezzeti değişmiş gıdalardan uzak durulmalı, sebze ve meyveler sirkeli suyla yıkanarak durulandıktan sonra tüketilmelidir.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar