1. YAZARLAR

  2. Murat Sururi ÖZBÜLBÜL

  3. Sosyal medyaya sansür
Murat Sururi ÖZBÜLBÜL

Murat Sururi ÖZBÜLBÜL

Sosyal medyaya sansür

A+A-

İktidarın halkın haber ve bilgi aldığı medya kanallarını kontrol altına alma arzusu uzun zamandır biliniyor. İlk başta yazılı ve görsel basın üzerinde hakimiyet kurmak için uzunca bir geçmişi olan bir çok medya kuruluşunun iktidar ile işbirliği içinde olduğunu saklamayan kişi ve kuruluşlar tarafından satın alınmasını sağladılar. Bunun için kamu bankalarının kaynaklarını kullanmaktan da çekinmediler. Bu yöntemin bir medya kuruluşunun yasal yada cebri yollar zorlanarak kapatılarak susturulmasından bile daha etkin olacağını hayal ettiler, bu şekilde satın alınan muhalif kanalların tamamen istikamet değiştirmesini, iktidardan yana olmasını temin ettiler.

***

Lakin bu girişim sonuç vermedi; eskinin ana akım medya olarak kabul edilen televizyonları izlenmez, eskinin amiral gemisi olarak nitelenen gazeteleri okunmaz oldular, muhalif yayınlar susturuldu ise de iktidardan yana propaganda faaliyetlerinden umut edilen fayda elde edilemedi, üstelik çok para harcandı ve harcanmaya da devam ediyor.

Daha da ilginci muhalefet iktidar tarafından daha rahat denetlenip zapturapt altına alınabilen klasik medyadan sosyal medyaya kaydı. Dijital teknolojilerde yaşanan devrim, siyasi ve sosyal iletişim kanallarını aniden değiştiriverdi. Bu yeni gelişme iktidarı açıkça panikletti ve sosyal medyayı nasıl denetler, kontrolüm altına alırım arayışına girdiler.

İşin açığı internet bir nükleer savaşta bile ayakta kalacak, iletişimi sağlayacak şekilde tasarlanmış bir sistemdir, bu sistemde son onbeş yirmi yılda son derecede geniş ve etkin bir ekonomik ve sosyal ağ kurulmuş bulunuyor. Bu sistemi susturmak ne teknolojik olarak ve ne de yasal olarak iktidarın gücü dahilinde değildir.

***

Dünyanın her yerinde artık insanlar birçok ekonomik, iletişim, eğitim ve eğlence faaliyetini internet üzerinden temin ediyor. İnternet üzerinden para gönderiyor alıyor, malını satıyor, malının yada hizmetinin tanıtımını yapıyor, bürokratik işlerini hallediyor, video izliyor, gazete yorum haber okuyor, oyun oynuyor ve hatta eğitim alıyor. Bütün bunlar bundan 20 - 30 sene önce hayal dahi edilemezdi.

İnterneti yasaklamadan yada kapatmadan sosyal medyayı yasaklamak, engellemek yada kısıtlamak mümkün müdür? Kesinlikle mümkün değildir, deneyen komik duruma düşer. Peki interneti kapatmak mümkün müdür? İşte o hiç mümkün değildir, denemeye kalkan bu sefer komik duruma düşmekle de kalmaz iktidardan da düşer, çünkü ekonomi ve iletişim felç olur.

Dahası çok kısa bir süre zarfında SpaceX firmasının gökyüzüne yerleştirdiği bir uydu sistemi yerkürenin her yerine çok hızlı ve çok ucuz internet erişimi sağlayacak. Yerel devletlerin bugün olduğu gibi bu sistemi kontrol etmesi yada denetlemesi ise hiç mümkün olmayacak.

İktidarın suç işleniyor, hakaret ediliyor gerekçesinin arkasına sığınarak muhalif sesleri susturmak için başlattığı bu operasyon sonuçsuz kalmaya mahkumdur, en büyük etkisi Türkiye'yi özgürlüklerin olmadığı Kuzey Kore gibi ülkeler sınıfına sokmak olacaktır.

***

İnternet üzerinden suç işlemek özgürlüğü zaten yoktur, intenet üzerinden işlenen suçlar zaten Interpol dahil her türlü takibat altındadır. Sosyal medya üzerinden hakaret ve benzeri suçları işlemek de yasaktır sosyal medya şirketleri zaten böyle içerikleri engelliyor ve kaldırıyor, bu ağları kullanan herkes böyle bir içeriği şikayet ettiği zaman kaldırıldığını deneyimlemiştir. Hatta bazı şiddet, cinsellik yada benzeri suç içeren aşırı içerikler sistem tarafından bir şikayet olmasa dahi otomatikman kaldırılmaktadır. Bu tip kulanıcılar engellenmekte sistemden atılmaktadır. Diğer yandan internet üzerinden yapılan her eylem eninde sonunda kayıt altındadır, eğer bir suç işlendiyse muhakkak suçlu belirlenir ve yakalanır.

Lakin yasal ve demokratik sınırlar içinde muhalefet etmek elbette bir siyasi özgürlük alanıdır AKP iktidarı yasal sınırlar içinde kalan en ufak bir muhalefet ve eleştiriye bile tahammül edemediği, en ufak bir itiraz yada ifşayı bile susturmaya çalıştığı için sosyal medya ile sorun yaşıyor. Bu konuda yaptığı başvurular sosyal medya şirketleri tarafından yanıtsız bırakıldığı için de bu dayatmaya başvuruyorlar.

***

Dünyanın bütün demokrasilerinde normal kabul edilen yazı, çizi yada karikatürler AKP iktidarı için kabul edilemez bir niteliktedir, AKP iktidarı için sorun internet yada sosyal medyanın suça imkan tanıması değil, muhalefete alan açmasıdır.

Oysa internet ve sosyal medya artık ekonomik hayatımızın çok önemli bir bileşenidir. Bu pandemi sürecinde internet üzerinden alış veriş ve ödeme yapmanın kolaylıklarını gördük, alıştık.

İnternet sayesinde ekonomik aktiviteler inanılmaz bir hıza ve yaygınlığa erişti. Bu sayede hem her üretici mal yada hizmetini rahatça dünyanın her yerine tanıtabiliyor ve hem de fiilen satıp, parasını kolayca tahsil edebiliyor.

Eski yıllarda uzak coğrafyalarda bir müşteri bulmak çok zor, çok pahalı ve çok zaman alan bir işti oysa bu gün internet sayesinde çok kolaylaştı, ucuzladı ve hızlandı. İktidarın antidemokratik bir şekilde muhalefeti susturma hayalleri gerçek olsun diye internet ve sosyal ağların sağladığı bu ekonomik imkanlardan vazgeçmememiz gerekmektedir.

İşin vergi boyutuna gelince internet reklamları üzerinden vergi almaya çalışmak beyhudedir, zaten reklam etkinse mal yada hizmet satılıyor, parası geliyorsa sen hakkın olan vergiyi, KDV ve hatta ÖTV'yi alıyorsun daha neyin peşindesin?

Yok üretilen hizmet gelirleri üzerinden vergi almak istiyorsan o hizmet sanal ortamdadır yeri yada coğrafyası yoktur, hiç bir devlete ait değildir tek alabileceğin vergi internet erişiminden aldığın iletişim vergisi, internete erişmek için kullanılan cihazların alım satımından aldığın vergi ve bu cihazların kullandığı elektrikten alınan fahiş vergilerdir.

Sosyal ağı işleten firma hangi ülkedeyse o ülkeye zaten vergi veriyor iktidarın yapması gereken becerebiliyorsa Türkiye'de de küresel ölçekte iş yapabilecek sosyal ağ şirketleri kurulmasını teşvik etmektir. Bu zor iş tabi, çünkü kimse özgürlükler ve hukukun olmadığı bir ülkede gelip de özgürlükler üzerine bina edilmiş bir sosyal ağı kurmayı düşünmez bile.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.