• DOLAR
  • EURO
  • GRAM
  • ÇEYREK
  • YARIM
  • CUMHURİYET
  • PETROL

İlber Ortaylı: Lozan'ın gizli maddeleri efsaneden başka bir şey değil

Ünlü tarihçi İlber Ortaylı, bugün kaleme aldığı köşe yazısında toplum arasında oldukça yaygın olan yanlış bilgilere değindi. Halk arasındaki 'Lozan'ın gizli maddeleri var' ve 'Maden çıkarmamıza izin vermiyorlar' iddialarına açıklık getiren Ortaylı, bu türden iddiaların gerçekle bağdaşmadığını açıkladı.

Haber Giriş: 15 Mayıs 2022 Pazar - 08:32
Takip Et
İlber Ortaylı: Lozan'ın gizli maddeleri efsaneden başka bir şey değil
+
Aa
-

Prof. Dr. İlber Ortaylı, 'Dikkat... Lozan’ın gizli maddelerinden önce konuşmamız gerekenler var...' başlıklı köşe yazısında çokça merak edilen iki soruya da yanıt verdi. Özellikle sokak röportajlarında sıkça gündeme getirilen 'Lozan'ın gizli maddeleri' konusunu gündeme getiren Ortaylı, bunun neden mümkün olmadığını anlattı.

İlber Ortaylı'nın köşe yazısından ilgili kısımlar şöyle:

'LOZAN ANTLAŞMASI'NIN GİZLİ MADDELERİ'

Lozan Antlaşması’nın gizli maddeleri bir efsaneden başka bir şey değildir. Buna rağmen ortada gezinen efsanelerden bazıları ciddiyetle devlete dahi soruluyor. “Maden çıkarmak izni Avrupalılara mı aittir?” gibi. Bunun ne kadar anlamsız olduğu açık. Türkiye’de maden çıkarabilirsiniz ama bunun şartları Lozan Antlaşması ile sınırlı değil, doğrudan doğruya memleketin ziraatı, fauna (hayvan) ve flora (bitki örtüsü) ile tabii coğrafyası ve su kaynaklarıyla ilgilidir. Yeraltı sularının yolunu değiştirecek ve belirli ağaçların bu yüzden kurumasına neden olacak madencilik veya taşocağı faaliyeti yasak olmalıdır.

Sık sık kurcalanan bir konu var; Lozan Antlaşması’nın gizli maddeleri. Bu bir efsanedir. Çünkü Lozan Antlaşması’nın bütün görüşme tutanakları, layihalar, ana metin, teklifler; hepsi Türkçeye mükemmel çevrilip karşılaştırılarak yayımlanalı 40 yılı geçti. Seha Meray’ın unutulmaz, anıtsal bir çalışmasıdır. Buna rağmen ortada gezinen efsanelerden bazıları ciddiyetle CİMER yoluyla devlete dahi soruluyor. “Maden çıkarmak izni Avrupalılara mı aittir?” gibi. Bunun ne kadar anlamsız olduğu açık. Lozan’daki asıl savaş bu gibi konularda verilen imtiyazların iptali ve kapitülasyonların kaldırılmasına dayanır.

''TÜRKİYE'DE MADEN ÇIKARABİLİRSİNİZ''

Türkiye’de maden çıkarabilirsiniz ama bunun şartları Lozan Antlaşması ile sınırlı değil, doğrudan doğruya memleketin ziraatı, fauna (hayvan) ve flora (bitki örtüsü) ile tabii coğrafyası ve su kaynaklarıyla ilgilidir. Yeraltı sularının yolunu değiştirecek ve belirli ağaçların bu yüzden kurumasına neden olacak madencilik veya taşocağı faaliyeti yasak olmalıdır. Bunun ihlalinin örneğini Balıkesir-İzmir vilayetlerinin sınırları içinde kalan Kozak Yaylası’nda görürsünüz.

Kalitesiz kömür çıkarmak için zeytincilerin verdiği mücadele akıllardadır. Madencilik konusunda Türkiye’ye ve girişimcilere yön verecek asıl yasağın tabii zenginliklerimiz ve doğanın yapısı olduğu açıktır. Bunu, Lozan Antlaşması’na atfedilen hayal mahsulü maddelerde aramayalım.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. (!) işaretine tıklayarak yorumla ilgili şikayetinizi editöre bildirebilirsiniz.